دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی کانون وکلای دادگستری مرکز
شنبه ۷ خرداد ۱۴۰۱

هزار و يك راه نرفته؛ آنچه قربانيان تجاوز و آزار جنسي درباره قوانين بايد بدانند
 
اين روز ها جنبشي شبيه به آنچه در جريان جنبش «مي تو» اتفاق افتاد، جامعه ايراني را به چالش كشيده است. در اين جنبش زنان به بيان تجربه هاي خود از تجاوز، آزار و اذيت هاي جنسي گفتند و در اين بين نام چند فرد مشهور نيز مطرح شد. اما پيگيري حقوقي تجاوز نياز به آگاهي نسبت به قوانين در اين حوزه دارد كه ...
آزار جنسي
رويداد24 شادي مكي: موضوع تجاوز و آزار جنسي زنان و مردان اين روزها در مركز توجه قرار گرفته و روايت هاي متعددي در اين باره مطرح شده است. فارغ از صحت و سقم ادعا هاي طرح شده، شايد براي نخستين بار است كه زنان در ايران مجال يافته اند كه در اين زمينه با هويت خودشان و با صداي بلند صحبت كنند و براي نخستين بار است كه جامعه حساسيت و موضع گيري مناسبي نسبت به موضوع نشان داده و زنان را تشويق به بازگويي و پيگيري موضوع تجاوز و متجاوز مي كند. البته پيش از اين نيز اقدامات مشابهي انجام شده بود اما اين حجم از فراگيري و افشاي نام افراد مشهور را به همراه نداشت.

با توجه به اينكه در پيگيري هاي قضايي بار اثبات وقوع تجاوز و تعرض برعهده قرباني يا فرد مدعي وقوع عمل جنسي بوده و اين اثبات چندن هم آسان نيست ضرورت دارد كه قربانيان نكاتي را درباره پيگيري جرمي كه نسبت به آن ها به وقوع پيوسته است بدانند. براي آگاهي بخشي نسبت به حقوق قرباني و نكاتي كه زمان پيگيري بايد رعايت كند با مازيار طاطايي وكيل دادگستري و حقوقدان گفتگو كرديم.
براي پيگري تجاوز مستقيما به دادگاه مراجعه كنيد طاطايي با تاكيد براينكه جرائمي كه منافي عفت هستند اعم از تجاوز يا جرائمي كه آسيب هاي جنسي به دنبال داشته باشد مستقيما در دادگاه قابل پيگيري و رسيدگي هستند، به رويداد 24 مي گويد: دادسرا به اين موضوع ورود نمي كند. زيرا قانون گذار تحقيق و تجسس درباره جرائم منافي عفت را به لحاظ رعايت مصالح اجتماعي و نظم عمومي ممنوع كرده است لذا موضوع مستقيما در دادگاه قابل طرح و رسيدگي است.

وي عنوان مي كند: قاعدتا براي اثبات تجاوز و تعرض مانند همه جرائم بايد ادله اي وجود داشته باشد. يكي از اين ادله مي تواند شهادت شهود باشد كه قاعدتا در اين نوع موضوعات شاهدي وجود ندارد بنابراين اين دليل حذف مي شود. ادله ديگر نظريه پزشك قانوني است به اين معني كه پرشكي قانوني تاييد كند كه شخص مورد آزار جنسي قرار گرفته است.

اين وكيل دادگستري اضافه مي كند: پيام ها و مكاتبات الكترونيكي كه بين افراد رد و بدل شده و سوابق آن باقي مي ماند نيز مي توانند دلايلي براي اثبات موضوع باشند.
بيشتر بخوانيد: پله پله تا تجاوز/ براي مقابله با پديده آزار جنسي بايد چه كنيم؟
ثبت 40 شكايت تجاوز از «ك.ا»/ ماجراي تجاوز سريالي به دختران دانشگاه تهران چيست؟
رفتن به منزل شخصي به معناي تراضي در رابطه جنسي نيست وي در پاسخ به اين سوال كه آيا پذيرفتن دعوت يك مرد و حتي نوشيدن مشروبات الكلي با همراهي وي به معناي تراضي در رابطه جنسي است، بيان مي كند: اصولا قانون به چنين مسائلي ورود نمي كند مثلا نمي گويد اگر شما حركتي را انجام دهيد به معناي اين است كه خودتان هم مقصر هستيد؛ بنابراين اگر خانمي به منزل آقايي برود و مورد تجاوز قرار بگيرد يا برعكس ميزبان مورد تجاوز قرار بگيرد حضور فرد با متجاوز در يك محل به معناي موافقت فرد با تجاوز نيست كه اگر موافقتي وجود داشته باشد ديگر مساله تجاوز مطرح نيست، تجاوز زماني رخ مي دهد كه رضايت و توافقي وجود ندارد.

اين وكيل دادگستري خاطرنشان مي كند: نمي توان صرف حضور فرد در يك مكان را به معناي رضايت در رابطه جنسي تلقي كرده و به ميزبان حق بدهيم كه هر كاري بكند. اگر فردي به مهماني برود و كشته شود آيا به معناي آن است كه قرباني رضايت به كشته شدن داشته است؟ اين تعريف نادرست است. اصل وجود هر رابطه اي يك رضايت است كه مي تواند در مقطعي وجود داشته و در مقطع ديگر وجود نداشته باشد. دو نفر ممكن است مدتي با يكديگر در ارتباط باشند، اما در مقطع ديگر ارتباط شان به هر دليلي از بين رفته و رضايت براي ارتباط جنسي وجود نداشته باشد در اين شرايط هم ارتباط جنسي با فرد بدون رضايت او به معناي تجاوز است.
آنچه قربانيان تجاوز بايد بدانند وي درباره مجازات هاي در نظر گرفته شده در قانون براي متجاوزان مي گويد: در قانون مجازات اسلامي براي متجاوز و متعرض مجازات هايي تعريف شده است. اگر تجاوز اتفاق افتاده باشد مجازات آن اعدام است، اما تعرضات ديگر جنسي مانند لمس كردن و تعرضات شفاهي كه مبتني بر توهين باشد نيز عموما مجازات هاي نقدي به دنبال دارند.

طاطايي درباره نكاتي كه افراد قرباني تجاوز زمان مراجعه به پزشكي قانوني بايد مورد نظر قرار دهند اظهار مي كند: از آنجاييكه اين جرائم نوعا در خفا رخ داده و براي اثبات آن نمي توان شاهدي يافت قاعدتا تنها راه اثبات جرم استفاده از گزارش پزشك قانوني و قرائن و نشانه هاي وقوع تجاوز است؛ بنابراين بهتر است فردي كه مورد تعرض قرار گرفته به هيچ عنوان آثار جرم را از بين نبرد يعني خود يا لباس هاي شان را مورد شست و شو قرار ندهد، زيرا با اين كار ممكن است اثار جرم از بين برود.

وي خاطرنشان مي كند: چت هاي موجود و صحبت هاي كتبي يا پيام هاي صوتي رد و بدل شده را در اختيار دادگاه بگذارند. در اين چت ها و پيام ها ممكن است متجاوز درباره تصميم خود به تجاوز صحبت نكند اما مي تواند اماره اي باشد براينكه ارتباطي وجود داشته است. به اين معني كه رابطه اي بين متجاوز و قرباني وجود داشته است كه باعث جلب اعتماد قرباني شده است و با اين ترفند به محل خلوتي كشيده شده و مورد تجاوز قرار بگيرد.

طاطايي درباره اينكه آيا رد و بدل كردن پيام هايي با محتواي جنسي ميان قرباني و متجاوز ممكن است به ضرر قرباني تمام شود، تصريح مي كند: اگر اين پيام ها صرفا در قالب چت و گفتگو بوده باشد مي تواند رابطه نامشروع تلقي شود البته رابطه اقتضائات خاص خود را دارد و الزاما مكالمه نمي تواند به مفهوم رابطه باشد. با توجه به اينكه در قوانين جزايي بايد مقررات را به صورت مضيق و به نفع متهم تفسير كنيم اساسا اين مكالمات به تنهايي دليلي بر ارتكاب جرم و وقوع تجاوز نيست، اما مي تواند قرينه اي بر دعوت شخص و فريب شخص قرباني براي حضور در محلي باشد، اما حتي اگر درباره موضوعات جنسي نيز در اين چت ها صحبتي شده، اما نمي تواند دليلي بر رضايت شخص قرباني باشد. اگر تنها دليل اثبات تجاوز همين چت هاي حاوي مسائل جنسي باشد ممكن است مراجع قضايي چنين چت هايي را دليل بر رضايت قرباني بدانند.

وي با تاكيد براينكه ساير ادله مي تواند به اثبات وقوع تجاوز كمك كند، توضيح مي دهد: مثلا افرادي كه مورد تجاوز قرار مي گيرند آثار بدني متجاوز را روي بدن و لباس دارند. به اين معنا كه قاعدتا به دليل مقاومتي كه قرباني در برابر تجاوز دارد آثاري مانند كبودي و خراشيدگي روي بدن وي وجود خواهد داشت و اگر پزشكي قانوني چنين مواردي را تاييد كرده و رابطه را مبتني بر آزار ببيند اين موارد مي توانند دليلي باشند براينكه چت هاي قبلي حاوي مسائل جنسي نشان دهنده رضايت بر وقوع رابطه جنسي نيست.

اين وكيل دادگستري خاطرنشان مي كند: اگر آثار فيزيولوژيك از متجاوز روي بدن قرباني باقي مانده باشد ممكن است به دستور دادگاه آزمايش ژنتيك براي شناسايي متجاوز انجام شود.
بيشتر بخوانيد: صحنه اعدام اصغر قاتل اولين متجاوز سريالي در ايران
كاف الف؛ متهم تجاوز به دختران دانشجو دستگير شد/ درخواست مهم پليس از شاكيان
كمك كانون وكلا به قربانيان كم بضاعت وي تصريح مي كند: در اين بين تنها مساله كه وجود دارد آن است كه با وجود جرم انگاري شدن جرايمي نظير تجاوز به عنف و آسيب ها و آزار هاي جنسي در قوانين كشور، اما هنوز قوانين شفاف براي حمايت از افرادي كه مورد انواع تعرض هاي جنسي قرار مي گيرند نداريم، يعني قانون مشخص و روشني كه چگونگي حمايت از آسيب ديدگان تعرض و تجاوز را مشخص كند نداريم.

اين حقوقدان درباره اينكه برخي افراد از عدم رسيدگي به پرونده هاي تجاوز دچار استرس شده و پيگيري هاي خود را ادامه نمي دهند مي گويد: مرجع قضايي حتما به اين موارد رسيدگي كرده و دلايل قرباني را بررسي و ارزيابي كرده و براساس آن تصميم مي گيرد. اما شايد يكي از مهم ترين مشكلات افراد در مواجهه با جرايم مختلف يا به صورت كلي مسايل حقوقي و قضايي آن است كه از متخصصان و وكلا مشاوره نمي گيرند. اين در حالي است كه براي افرادي كه به لحاظ مالي توان پرداخت هزينه وكيل را ندارند راهكاري وجود دارد به اين معنا كه اداره معاضدت كانون وكلا براي اين افراد وكيل معاضدتي تعيين كرده و اين وكلا بدون دريافت هرگونه وجهي از حقوق چنين افرادي در محاكم و دادگاه ها دفاع خواهند كرد.
منبع خبر:
رویداد 24
   تاریخ: ۱۱:۳۵ - ۰۷/۰۶/۱۳۹۹   بازدید: ۲۸۹