دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی کانون وکلای دادگستری مرکز
یکشنبه ۳۱ تیر ۱۴۰۳

نقش کانون وکلای دادگستری در حاکمیت عدالت
 
محمد مهدی ترحمی؛ کانون وکلای دادگستری ایران در سال 1329 به عضویت کانون وکلای بین المللی (IBA) درآمده است. میتوان گفت پیدایش حرفه وکالت از زمان شکل گیری زندگی اجتماعی انسان ها در کنار یکدیگر آغاز شده، زیرا بشر دریافت که برای حل اختلافات و مشکلات در اجتماع به وجود یک داور نیاز دارد، از این رو وکالت شکل گرفت و بعد ها در کشور یونان شغل وکالت یافت شد و به شکل بزرگی در جهان گسترش یافت. سازمان مذکور از ابتدا تاکنون نقش مهمی در توسعه و بهبود خدمات حقوقی در کشور ایفا کرده و به عنوان اولین نهاد ملی، مدنی مستقل کشور در تأمین خدمات حقوقی نقش بسیار مهمی داشته است.

کانون در مواقعی به عنوان نماینده و حامی وکلا در مواجهه با مسائل صنفی، اجتماعی عمل می کند. کانون وکلای دادگستری در ایران دارای اهداف و وظایف مختلفی بشرح ذیل است:

نظارت بر فعالیت های وکلا، اخلاق حرفه ای آن ها، ارتقاء کیفیت خدمات حقوقی با آموزش و حفظ حقوق شهروندان، برگزاری مستمر برنامه های آموزشی برای وکلا، همچنین زمینه پژوهش های حقوقی را نیز فراهم می کند و نقش موثری در حفظ حقوق و تضمین عدالت ایفا می کند؛ لذا سوابق و تاریخچه فعالیت آن نشان دهنده اهمیت و اعتبار آن در جامعه حقوقی ایران و نقش بسیار مهم در رسیدگی به دعاوی و پرونده های قضایی است.

وکلای عضو این کانون، به عنوان نمایندگان مردم در دادگاه ها حاضر می شوند و وظیفه دفاع از حقوق و منافع ایشان را بر عهده می گیرند. در اینجا لازم است توضیحاتی در خصوص نقش موثر و مفید کانون وکلا و اعضای آن در رسیدگی به دعاوی قضایی ارائه شود. وکلای دادگستری با گذراندن دوره های آموزشی در کانون و با استفاده از دانش و تجربه حقوقی خود، مانع از بروز اشتباهات و غفلت ها می شوند و در نتیجه تضییع حقوق شهروندان به حداقل ممکن کاهش یابد. وکلای این نهاد خودگردان، به منظور تسهیل و تسریع فرایند قضایی و رسیدگی به دعاوی، با مشاوره حقوقی شهروندان را در فرآیند قضایی هدایت می کنند تا در چارچوب مقررات از حق خود دفاع کنند؛ لذا با حضور وکلا در دادگاه ها، اصولا عدالت و حقوق شهروندان به شکل قانونی و عادلانه تر حفظ می شود.

بنابراین، کانون وکلای دادگستری در ایران نقش بسیار موثری در رسیدگی به پرونده های قضایی دارد و از طریق اعضای خود، به حفظ حقوق و منافع مردم و ارائه خدمات حقوقی حرفه ای در سراسر کشور کمک می کند. کانون وکلای دادگستری ممکن است به عنوان میانجی و داور بین طرفین در اختلافات حقوقی وارد شود، بدین معنا که وکلای این کانون می توانند در میان طرفین اختلاف؛ قرار گرفته و کمک کنند تا به راه حلی منطقی و قابل قبول برسند. همچنین ممکن است به عنوان یک نهاد مرجع، برای رسیدگی به شکایات و اختلافات حقوقی عمل کند.

کانون­های وکلای دادگستری نهادی غیردولتی هستند و از بودجه عمومی سهمی ندارند، لذا بصورت خودگردان اداره می شوند و حتی در تامین بودجه دولتی نیز کمک می کنند، چه آنکه وکلای دادگستری از مؤدیان ردیف (5) بند (ب) ماده 96 اصلاحی قانون مالیات­های مستقیم مصوب 27/11/80 بوده و حسب مقررات مکلف به نگهداری دفتر درآمد و هزینه و تسلیم اظهارنامه مالیاتی مشتمل بر حساب درآمد و هزینه مطابق نمونه سازمان امور مالیاتی کشور هستند.

یکی از اقدامات کانون های وکلای دادگستری خدمات معاضدتی و رایگان به شهروندان است که عموماً به عنوان وکالت و مشاوره رایگان یا وکالت اعتباری شناخته می شود و برای افرادی که نیاز به کمک حقوقی دارند، اما فاقد توانایی مالی لازم هستند و درآمد کمی دارند، در نظر گرفته شده تا به آن ها امکان دسترسی به خدمات حقوقی داده شود. وکلای عضو کانون وکلای دادگستری ممکن است به صورت داوطلبانه و یا با اعلام کانون ها، خدمات حقوقی رایگان به افراد نیازمند ارائه دهند. خدمات حقوقی معاضدتی توسط کانون های وکلای دادگستری به زندانیان نیز ارائه می شود. این خدمات معمولاً شامل مشاوره حقوقی و تنظیم متون حقوقی، نمایندگی در دعاوی قضایی و دفاع در دادگاه ها می شود. وکلای دادگستری با حضور در زندان ها خدمات حقوقی رایگان به ارائه می دهند تا درک بهتری از حقوق و وظایف خود در مواجهه با مسائل حقوقی مختلف، داشته باشند.

اهمیت دسترسی به خدمات حقوقی در زندان ها از این جهت است که زندانیان برای حفظ حقوق و منافع قانونی خود در مواجهه با مسائل قانونی، امکان دفاع را داشته باشند. خدمات معاضدتی وکلای دادگستری به زندانیان موجب می شود در فرایند قضایی به شکل عادلانه تری شرکت کنند و حقوق آن ها رعایت شود. وکلای دادگستری در ایران به افراد عضو نهاد های حمایتی مانند سازمان بهزیستی، کمیته امداد و بنیاد مستضعفان که در حمایت از خانواده های نیازمند، کودکان، سالمندان و آسیب دیدگان اجتماعی فعال هستند نیز کمک مستمر حقوقی ارائه می دهد. نهاد های حمایتی به افراد نیازمند کمک ارائه می دهند لذا در برخی موارد، این افراد نیاز به مشاوره و کمک وکلای دادگستری دارند تا با کمک وکلا و مشاوران حقوقی درک بهتری از حقوق و وظایف خود داشته باشند و در مواجهه با مسائل حقوقی مختلف، دچار مشکل نشوند.

اهمیت این خدمات حقوقی در ارتباط با افراد نیازمند و اعضای نهاد های حمایتی این است که به دلیل تخصصی بودن علم حقوق و پیچیدگی های ناشی از اختلافات حقوقی، این افراد نیاز به دسترسی به خدمات حقوقی دارند تا حقوق و منافع خود را حفظ کنند و در مواجهه با مسائل قانونی، دفاع بهتری داشته باشند.

وکلای دادگستری اصولا در اولین قدم برای ایجاد صلح و سازش بین موکل و طرف مقابل تلاش می کنند تا با این روش به جای مراجعه به دادگاه و تشکیل دعاوی قضایی موضوع حل و فصل گردد و سعی در ایجاد توافقی قابل قبول و منصفانه دارند و از این طریق سریعتر به مقصد برسند و به دو طرف کمک کند تا علاوه بر دریافت سریعتر حق الزحمه خود، از هزینه های بالای مربوط به دادگاه و زمان طولانی مربوط به رسیدگی مراجع قضایی جلوگیری شود. به موجب ماده 31 قانون اصلاح پاره ای از قوانین دادگستری مصوب 1356، وکلای دادگستری باید در دعاوی حقوقی و یا در دعاوی جزایی که با گذشت شاکی تعقیب قانونی آن موقوف می شود، قبل از اقامه دعوا سعی نمایند بین طرفین دعوا سازش دهند و انجام این وظیفه را در دادخواست و یا ضمن و دفاع تصریح نمایند. همچنین بعد از طرح دعوا و در جریان رسیدگی نیز مساعی خود را در این زمینه معمول دارند؛ بنابراین در فرض سؤال، شرط وکیل دادگستری با موکل مبنی بر اینکه موکل حق مصالحه و سازش نسبت به موضوع دعوا ندارد، خلاف مقرره آمره یادشده و باطل است.

لیکن در برخی موارد، ممکن است مسائل حقوقی به گونه ای پیچیده باشد که حل اختلاف از طریق مصالحه و توافق ممکن نگردد و نیاز به بررسی و اتخاذ تصمیم دادگاه باشد. در این صورت، وکلا نیز به عنوان نمایندگان حقوقی، در دادگاه ها حاضر می شوند و دفاع از حقوق و منافع موکلان را بر عهده می گیرند. به طور کلی، وکلا تمایل دارند تا از راه های مختلف برای حل مسائل حقوقی استفاده کنند که ایجاد صلح و سازش بین طرفین پرونده، یکی از روش های فوری، موثر و منطقی است که به هر دو طرف کمک می کند تا به راه حلی منصفانه و قابل قبول برسند.

کانون وکلای دادگستری مسئول نظارت بر رفتار و عملکرد وکلاست و این نظارت به منظور حصول اطمینان از ارائه خدمات حقوقی با کیفیت و اخلاقی و تضمین حقوق دفاعی مردم صورت می گیرد، لذا در همین راستا، اقدامات نظارتی ذیل را انجام می دهد:

نظارت مستمر در ارائه خدمات حقوقی با کیفیت و اخلاقی به مردم توسط کمیسیون های مربوطه و مستقر در هر کانون. پذیرش شکایات مردمی در مورد9 رفتار یا عملکرد نادرست وکلا و تحقیق در صورت وجود شکایت یا انتقاد در مورد یک وکیل که در اینصورت کانون اقدام به بررسی و تحقیقاتی مینماید و اقدامات لازم را برای حل موضوع انجام دهد. اگر یک وکیل به نقض قوانین یا اخلاقیات حرفه ای مشترک پرداخته باشد، کانون ممکن است تدابیر تأدیبی اعمال کند، از جمله تشویق به تغییر رفتار، تحریم ها، یا حتی تعلیق موقت یا دائم از حرفه. بنابراین، کانون های وکلا دادگستری نقش مهمی در نظارت بر رفتار و عملکرد وکلا دارند تا اطمینان حاصل شود که خدمات حقوقی به مردم با کیفیت و اخلاقی ارائه می گردد.

بنا بر اصل 35 قانون اساسی همه مردم حق دارند از وکیل استفاده کنند و دادگاه نیز باید زمینه استفاده از وکیل را برای اصحاب دعوا فراهم کنند. اعضای کانون وکلای دادگستری نقش موثری در جامعه ایفا می کنند که برخی از نقاط قوت و تأثیرات مثبت وکلا در جامعه عبارت است از:

حفظ حقوق و عدالت در جامعه بدین ترتیب که وکلا به عنوان نمایندگان حقوقی افراد، آن ها را در حفظ حقوق و دفاع از عدالت در دادگاه ها و در مقابل نهاد های دیگر از جمله سازمان های دولتی حمایت می کنند. همچنین به مردم کمک می کنند تا درک بهتری از حقوق و وظایف خود داشته باشند و در مواجهه با مسائل حقوقی، دچار اختلاف کمتری شوند. وکلا می توانند به عنوان داور و میانجی در حل اختلافات و دعاوی قضایی میان طرفین کمک کنند و به دستیابی به توافقات صلح آمیز دست یابند. همچنین وکلای دادگستری از طریق نظارت بر قدرت و اعمال قوانین، به حفظ تعادل و عدالت در جامعه کمک می کنند. وکلا ملزم به رعایت اصول اخلاقی حرفه ای هستند که این امر به تقویت اعتماد عمومی به حقوقگرایی و عدالت در جامعه کمک می کند. بنابراین، قشر وکلا با ایفای نقش های حقوقی، اخلاقی و اجتماعی مهم، به حفظ حقوق و برقراری عدالت در جامعه کمک می کنند.

عضو کانون وکلای دادگستری گیلان
منبع خبر:
فرارو
   تاریخ: ۰۸:۲۳ - ۲۹/۰۲/۱۴۰۳   بازدید: ۹۸