دریافت اطلاعات ...
 
روابط عمومی کانون وکلای دادگستری مرکز
پنج شنبه ۱۰ آذر ۱۴۰۱

جزئياتي جديد از حادثه سقوط هواپيماي اوكرايني از زبان دادستان نظامي | سامانه بدون اخذ اجازه اقدام به شليك كرد
 
دادستان نظامي استان تهران با تشريح آخرين وضعيت رسيدگي به پرونده سانحه هواپيمايي اوكرايني گفت: تا اين لحظه دليلي بر هك سايبري و الكترونيكي بدست نيامده است و سامانه بدون اخذ اجازه از شبكه، اقدام به شليك كرده است.
به گزارش شهرآرانيوز، غلامعباس تركي دادستان نظامي استان تهران در ديدار با جمعي از خانواده هاي شهداي سانحه هواپيماي اوكرايني و تعدادي از وكلاي آنان كه در سازمان قضايي نيرو هاي مسلح برگزار شد، گفت: از خانواده هاي محترم شهداي سانحه هوايي تشكر مي كنم كه دعوت امروز سازمان قضايي نيرو هاي مسلح را پذيرفتند، هرچند پرداختن به جزئيات سانحه در حضور بازماندگان و خانواده هاي شهدا سخت است.

وي با بيان اينكه سازمان قضايي نيرو هاي مسلح در اين حادثه همدرد خانواده هاي شهداست، گفت: تشريح حادثه در جلسه امروز، به منظور طبيعي جلوه دادن و يا توجيه آن نيست.

دادستان نظامي استان تهران در تشريح اقدامات به عمل آمده بعد از وقوع اين سانحه گفت: حضور نيرو هاي انتظامي و هلال احمر با مديريت فرماندار شهريار در محل سانحه، از جمله اولين اقدامات بعد از سقوط هواپيما بود و گروه هاي دوازده گانه بررسي سانحه هواپيمايي كشوري بلافاصله در صحنه حاضر شدند و اقدامات اوليه را انجام دادند.

شرح ماجراي سقوط هواپيماي اوكرايني

وي گفت: روز بعد از حادثه يعني 19 دي، هيئت 47 نفره اوكرايني محل سانحه را بررسي كردند و همكاري هايي خوبي با اين هيئت صورت گرفت.

تركي با بيان اينكه در همان روز وقوع سانحه، پرونده اي در دادسراي عمومي شهريار تشكيل شد، گفت: 3 روز بعد، در 21 دي كه ستاد كل نيرو هاي مسلح بعد از بررسي هاي اوليه، علت سانحه را شليك سامانه پدافندي بر اثر خطاي انساني اعلام كرد، به دستور رئيس قوه قضائيه، پرونده به سازمان قضايي نيرو هاي مسلح ارسال و هيئت قضايي دادسراي نظامي در همان روز تشكيل شد.

وي در مورد تاخير سه روزه در اعلام وقوع حادثه و شليك سامانه پدافندي گفت: از جمله دلايلي كه مسئولان مربوط در اين زمينه اعلام كرده اند، ضرورت تحقيق و بررسي حداقلي براي روشن شدن چگونگي شليك و وقوع سانحه، از جمله تحقيق از افراد مرتبط، پياده شدن نوار مكالمات و فيلم هاي ضبط شده، تطبيق گراف هاي راداري و بررسي احتمالات و فرضيه هاي مطرح است كه موضوع در دست بررسي است.

دادستان نظامي استان تهران در عين حال گفت: بررسي هاي اوليه در حداقل زمان ممكن انجام شده به نحوي كه در حوادث مشابه، پذيرش شليك در اين مدت زمان، بي سابقه بوده با اين حال جمع بندي نهايي دادسراي نظامي در اين خصوص پس از تكميل تحقيقات خواهد بود.

اين مقام قضايي با اشاره به آغاز تحقيق از متهمان به محض ارسال پرونده به دادسراي نظامي گفت: در همان شب 21 دي تعدادي از افرادي كه در سامانه شليك كننده و بخش هاي بالادستي آن حضور داشتند به عنوان متهم احضار شدند و تحقيقات مبسوطي در همان شب انجام و يكي از متهمان بازداشت شد.

در فرآيند تحقيقات، 5 نفر ديگر به عنوان متهم تحت تعقيب قرار گرفتند

وي افزود: در فرآيند تحقيقات، 5 نفر ديگر به عنوان متهم تحت تعقيب قرار گرفتند كه با قرار قانوني بازداشت شدند و در ادامه 3 نفر از متهمان پس از انجام تحقيقات مقتضي با توديع وثيقه آزاد شدند در حال حاضر 3 نفر در بازداشت به سر مي برند.

تركي در عين حال تأكيد كرد: در طول تحقيقات، اگر افرادي به عنوان متهم شناسايي شوند طبعاً به اتهامات آن ها رسيدگي مي شود.

دادستان نظامي استان تهران با اشاره به دستورات قضايي براي اخذ گزارش سانحه از مراجع مسئول گفت: ستاد كل نيرو هاي مسلح، وزارت اطلاعات، سپاه، پدافند هوايي، هواپيمايي كشوري و حتي مراجع علمي و دانشگاهي، گزارش هاي خود را حسب دستورات صادره به دادسراي نظامي ارسال كردند.

وي با بيان اينكه تحقيقات ميداني و معاينات محلي بدون هيچ مانعي از همه مراكز مرتبط جداگانه و با دقت تمام انجام شده است، افزود: در جلسات متعدد بازپرسي، از افرادي به عنوان شهود و مطلع در پدافند هوايي، فرودگاه، تيم كنترل هوايي، نمايندگان پدافند هوايي مستقر در واحد هاي مراقبت پرواز، فرد جامانده از پرواز 752 و خلبان هواپيمايي آسمان به سبب مشاهداتشان در هنگام سانحه به عمل آمد و خصوص خلبان هواپيماي آسمان، پس از بررسي مستندات، متوجه شديم كه با تحريف و جابجايي كلمات منتشر شده است.

اين مقام قضايي همچنين به بررسي مكالمات انجام شده و فيلم ها و صوت هاي ارتباط واحد مراقبت پرواز با هواپيما و بين خود واحد ها در بخش هاي لشگري و كشوري و رادار ها و سامانه هاي پدافندي همچنين جمع آوري فيلم هاي كليه دوربين هايي كه مشرف به محل سقوط هواپيما بوده و افراد و اشخاص ثبت كرده اند و استعلامات مربوط به گراف راداري رادار پدافند هوايي و ساير مستندات فني هواپيمايي اشاره كرد.

دادستان نظامي استان تهران گفت: بخشي از اقدامات كارشناسي توسط سازمان هواپيمايي كشوري مطابق با مقررات ناظر بر بررسي سوانح هوايي و نحوه مستندسازي اين سوانح انجام شده و برابر كنوانسيون شيكاگو، كشور محل وقوع سانحه، داراي صلاحيت انحصاري براي بررسي سانحه است.

اطلاعيه سوم سازمان هواپيمايي كشوري به زودي صادر مي شود

وي افزود: سازمان هواپيمايي كشوري تاكنون دو اطلاعيه درخصوص نحوه سقوط هواپيماي اوكرايني صادر كرده و اطلاعيه سوم اين سازمان نيز در حال آماده شدن است و اين گزارش ها با هدف پيشگيري از سوانح بعدي، در تارنماي سازمان هواپيمايي كشوري بارگذاري مي شوند و همه اشخاص به اين گزارش ها دسترسي خواهند داشت.

دادستان نظامي استان تهران در تبيين مسائل مطرح شده در خصوص علت وقوع اين سانحه با استناد به نظريات كارشناسي گفت: احتمال برخورد هاي آسيب زننده شامل پرتو هاي ليزري و الكترومغناطيس به هواپيماي اوكرايني منتفي به نظر مي رسد و نظريه اوليه كارشناسان تا اين لحظه، حاكي از عدم انفجار يا احتراق ديگري در لحظه وقوع سانحه در هواپيماست.

تركي با بيان اينكه تا اين لحظه دليلي بر هك سايبري و الكترونيكي، اختلال بيروني در سامانه هاي پدافندي و موشكي و نفوذ در سامانه ها يا شبكه ها بدست نيامده، افزود: به هيچ شواهد و قرائني براي احتمال خرابكاري و جاسوسي در هواپيما نرسيديم و آثاري از قطعات موشك شليك شده بر روي بدنه هواپيما مشهود است و هواپيما بر اثر برخورد با زمين منفجر شده و قطعات آن تا شعاع وسيعي از محل اصابت پراكنده شده كه به لحاظ مسكوني بودن محل با مشكلاتي از نظر جمع آوري قطعات هواپيما و حفظ صحنه مواجه شديم.

دادستان نظامي استان تهران با تاكيد بر اينكه اطلاعات و يافته هاي دادسراي نظامي در تحقيقات مستقل قضايي به دست آمده و صحت آن ها ارزيابي شده است، گفت: از گزارش هاي همه بخش هاي مسئول استفاده كرديم و اگر در جريان تحقيقات با ادله ديگري مواجه شويم در تكميل يا اصلاح نتايج بررسي ها تاثيرگذار خواهد بود.

تركي در ادامه، به تشريح علل وقوع سانحه دلخراش پرداخت و با اشاره به بررسي رويه هاي موجود هواپيمايي كشوري در فرودگاه همچنين رويه هاي شبكه پدافندي گفت: در بامداد روز سانحه، با توجه به احتمال حمله هوايي آمريكا به ايران، بخش نظامي براي تأمين امنيت پرواز ها به بخش غيرنظامي كنترل فضاي كشور اطلاع مي دهد كه تنها پرواز هايي مجاز به برخاستن از باند فرودگاه ها هستند كه از قبل توسط شبكه پدافند شناسايي شده و مجوز پرواز آن ها توسط اين شبكه صادر شده باشد.

وي افزود: بر اين اساس، در زمينه رويه برخاستن هواپيما هاي خروجي در فرودگاه هاي تهران تغييري ايجاد مي شود و كليه پرواز ها بايد با اجازه و پس از شناسايي توسط شبكه پدافندي از باند فرودگاه پرواز مي كردند و در همه پرواز هايي كه تا زمان وقوع سانحه و بعد از انجام شده اين رويه برقرار بوده است.

دادستان نظامي استان تهران در پاسخ به ابهامات مطرح شده در خصوص علت عدم توقف پرواز ها در شب و روز حادثه گفت: مطابق دستورالعمل هاي موجود اگر حمله هوايي دشمن خارجي به كشور قطعي باشد بايد فرمان توقف پرواز ها صادر شود كه برابر شواهد و قرائن و تشخيص سلسله مراتب، احتمال حمله و تهديد فقط وجود داشته است.

وي افزود: لذا مراجع مسئول مطابق مقررات به اتخاذ تدابير كنترلي اكتفا نموده و آسمان بر روي پرواز ها به طور كامل بسته نشده است.

اين مقام قضايي درباره علت تأخير يك ساعته پرواز 752 گفت: دليل اين تاخير، بار اضافي و افزايش وزن هواپيما بيش از استاندارد هاي فني به دليل زدن سوخت مازاد بر عرف پرواز بود كه قبل از درخواست مجوز، به خلبان اعلام و با دستور وي طي اين يك ساعت بخشي از بار اضافه هواپيما تخليه مي شود و تاخير پرواز هيچ ارتباطي به بخش كشوري يا لشگري ندارد.

انطباق صدور مجوز پرواز به هواپيماي اوكرايني با رويه ابلاغي شبكه پدافندي كشور

تركي درباره انطباق صدور مجوز پرواز به هواپيماي اوكرايني با رويه ابلاغي شبكه پدافندي كشور گفت: در ساعت 5 و 52 دقيقه واحد كنترل تقرب مراقبت پرواز با مركز كنترل فضاي كشور تماس مي گيرد و درخواست صدور مجوز مي كند و مركز كنترل كشور يك دقيقه بعد درخواست را به مركز هماهنگي اعلام مي كند و نهايتا با تأييد اين مركز در ساعت 6 و 12 دقيقه، خلبان مجوز پرواز را از برج مراقبت فرودگاه امام خميني (ره) دريافت مي كند.

تركي ادامه داد: درساعت 6 و 12 دقيقه، هواپيما در ارتفاع 600 متري هدف موشك پدافند هوايي گرفته و متاسفانه سقوط مي كند.

دادستان نظامي تهران با اعلام اينكه دادسراي نظامي در بررسي ها به يك سري از خطا ها رسيده است، يكي از خطا هاي تاثيرگذار و عمده در اين سانحه را چنين عنوان كرد: سامانه سياري كه موشك شليك كرده پس از راه اندازي مجدد به دليل شرايط ميداني، شمال واقعي را دقيق تعيين نمي كند و همين اشتباه فاحش موجب مي شود كه سمت اهداف شناسايي شده توسط سامانه با اختلافي حدود 105 درجه توسط اپراتور مشاهده شود و اين خطا، مبناي يك سلسله اشتباهات ديگر قرار مي گيرد و در نتيجه سامانه پدافندي دچار اشتباه مي شود.

تركي افزود: اين خطاي انساني در تنظيم مختصات موجب مي شود، اپراتور سامانه پدافند هوايي، هواپيما را به عنوان هدفي كه از ناحيه شمال غربي در حال نزديك شدن به تهران است و محل و سمت حركت آن، ارتباطي با باند پروازي فرودگاه ندارد، در رادار خود مشاهده كند و خط سير هواپيما با خط سيري كه كاربر مشاهده مي كرده متفاوت بوده است.

قبل از مبادله پيام و دريافت پاسخ، متأسفانه كاربر اقدام به شليك هواپيماي اوكرايني كرده است

وي افزود: كاربر سامانه پدافندي، مشخصات هدف شناسايي شده را به مركز هماهنگي مربوط اعلام مي كند، ولي پاسخي دريافت نمي كند و اطلاعات ثبت شده نشان مي دهد كه پيام سامانه دفاعي با مركز هماهنگي مبادله نشده و قبل از مبادله پيام و دريافت پاسخ، متأسفانه كاربر اقدام به شليك كرده در حالي كه اين قطع ارتباط تنها در حد چند ثانيه بود.

تركي ادامه داد: كاربر سوال را مي پرسد و منتظر پاسخ نمي شود و بر اساس تشخيص خودش، شليك را انجام مي دهد و انتشار خبري مبني بر شليك موشك كروز در سامانه ناشي از مشاهدات نور هاي پرتاب شونده در مناطق مرزي توسط ديده بانان در ساعاتي قبل از وقوع سانحه نيز مزيد بر علت مي شود.

وي با اشاره به اينكه سامانه ها به عنوان واحد هاي عملياتي پايين دستي، ارتباطي با برج مراقبت نداشته اند و صرفا برابر دستورالعمل ها بايد براي تشخيص اهداف مشكوك از مركز بالادستي استعلام و كسب تكليف مي كردند، گفت: در سانحه هواپيماي اوكرايني، هيچ دستوري مبني بر شليك از سوي شبكه به سامانه هاي پايين دستي صادر نشده و در زمان وقوع سانحه، وضعيت سامانه هاي پدافندي تحت مقررات «آتش محدود» بوده نه آتش به اختيار، بنابراين صرفا بايد با اخذ مجوز از شبكه، شليك صورت مي گرفت.

تركي با اشاره به اينكه تشخيص نهايي متخاصم بودن هدف با شبكه است نه سامانه گفت: خطاي فاحشي كه اينجا اتفاق افتاد اين بود كه سامانه بدون اخذ اجازه از شبكه، اقدام به شليك كرد.

وي با اشاره به اينكه طبق نظرات كارشناسان و نتايج بررسي اوليه هيئت قضايي، سامانه پدافندي به صورت فابريك فاقد دوربين ديد در شب و سامانه تشخيص دوست از دشمن است، گفت: اپراتور اين سامانه وقتي هدفي را به عنوان هدف تهديد كننده شناسايي كند بايد به مراكز بالادستي خودش كه همان شبكه پدافندي است اعلام نمايد و پس از دستور شبكه اقدام كند.

وي با بيان اينكه دو موشك توسط سامانه پدافندي شليك شده و بررسي كارشناسان حاكي است كه يكي از اين موشك ها تاثيري بر روي هواپيما نداشته و موشك ديگر در نزديكي هواپيما منفجر شده، گفت: 26 ثانيه فاصله شليك هاي اول و دوم بوده، ولي متاسفانه در اين فاصله زماني هم، كاربر براي شليك دوم از شبكه كسب مجوز نمي كند.

دادستان نظامي استان تهران با تاكيد بر اينكه يك خطا گاهي يك فاجعه غيرقابل جبراني را رقم مي زند، اظهار داشت: اعتقاد كارشناسان اين است كه اگر كاربر سامانه احتياط لازم را انجام مي داد و از تجربه اش استفاده مي كرد، اين سانحه قابل پيشگيري بود.

افرادي كه مرتكب خطا شدند، بازداشت هستند

وي خاطر نشان كرد: افرادي كه مجموعه اين خطا ها را مرتكب شدند كساني هستند كه بازداشت شدند.

تركي با اعلام اينكه براي بدست آوردن يافته هاي جديدتر از سانحه هواپيماي اوكرايني، 23 كارشناس نظامي در 7 حوزه با دادسراي نظامي تهران همكاري مي كنند، افزود: بخشي از اين گروه ها نظريات خودشان را اعلام كردند و هنوز بخش هايي از گزارش ها باقيمانده است.

دادستان نظامي تهران همچنين درباره بازخواني جعبه هاي سياه گفت: جعبه هاي سياه در اثر سانحه آسيب فيزيكي ديده و بازخواني آن ها پيچيدگي فني خاص خود را دارد.

وي با اشاره به اينكه جعبه هاي سياه با نظارت دادسراي نظامي در محلي پلمب و طبق استاندارد هاي ايكائو توسط سازمان هواپيمايي كشوري نگهداري شد، گفت: از نظر مقررات ايكائو بايد كشور بررسي كننده سانحه با حضور كشور هاي ذي نفع، جعبه سياه را بازخواني كند كه براي بازخواني، تمامي اشخاص ذي ربط شامل نهاد بررسي سانحه، مقامات قضايي مرتبط، نمايندگان ساير كشور ها و نمايندگان ايكائو حضور خواهند داشت.

تركي افزود: از آمريكا به عنوان كشور سازنده هواپيما، اوكراين به لحاظ مالكيت هواپيما و كانادا، سوئد و افغانستان به لحاظ اتباعي كه داشتند دعوت به همكاري كرديم و جعبه سياه اين مدل از هواپيما تا الان سابقه بازخواني نداشته است و لابراتور هاي داخلي نيازمند يك مبدل بودند تا بتوانند اطلاعات جعبه سياه را بازخواني كنند كه آمريكايي ها با اين موضوع مخالفت كردند و تجهيزات لازم براي بازخواني را در اختيار ما قرار ندادند در حالي كه بازخواني مطابق مقررات با حضور همه طرف هاي ذي نفع انجام مي شود.

دادستان نظامي استان تهران در خصوص ادعا هاي مطرح شده درباره تأخير در ارسال جعبه هاي سياه گفت: بعد از برگزاري چندين جلسه، در پايان سال گذشته مقرر شد كه جعبه هاي سياه را به لابراتور مجهز در خارج از كشور ارسال كنيم و دقيقا با همه گيري ويروس كرونا در سراسر جهان مقارن شد و طرف خارجي اعلام كرد كه لابراتور هاي ما امكان پذيرش جعبه سياه را تا زمان فروكش كردن ويروس كرونا ندارند.

وي افزود: سازمان هواپيمايي كشوري هم طي نامه اي به ايكائو كتبا اعلام كرد كه آمادگي ارسال جعبه هاي سياه به خارج از كشور را دارد.

دادستان نظامي استان تهران با اعلام اينكه كشور اوكراين به عنوان مالك هواپيما اصرار داشت كه جعبه هاي سياه هواپيما براي بازخواني، به آن كشور فرستاده شود، گفت: آمريكا و كانادا به عنوان كشور هاي ذي نفع، در مورد توانايي و امكانات فني لابراتور هاي اوكراين در بازخواني اطلاعات جعبه هاي سياه ابراز ترديد كردند.

وي افزود: در حال حاضر و بعد از فروكش كردن نسبي بيماري كوويد 19، لابراتور هاي فرانسه براي دريافت جعبه هاي سياه اعلام پذيرش و آمادگي كردند كه با تشخيص سازمان هواپيمايي كشوري به اين كشور ارسال شد.

وي با بيان اينكه تاكنون خانواده هاي معظم 80 نفر از شهداي سانحه شكايات خود را مطرح كرده اند، گفت: با همكاري ستاد حقوق بشر قوه قضائيه، مركز امور مشاوران و وكلاي حقوقي قوه قضاييه و كانون وكلا اقداماتي جهت تعيين وكيل معاضدتي براي خانواده هاي شهدا انجام شده است.

تركي با اعلام اينكه تاكنون فرآيند اداري تشكيل پرونده براي 28 خانواده در بنياد شهيد به طور كامل طي شده است، گفت: بنياد شهيد كه نماينده آن در جلسه حضور دارد اعلام آمادگي نموده كه با مراجعه ساير خانواده هاي معظم مراحل اداري تشكيل پرونده را تسريع ببخشد لذا خانواده هاي باقيمانده مي توانند با دريافت معرفي نامه از دادسراي نظامي راساً يا از طريق وكلاي خود با مراجعه به بنياد شهيد اقدامات اداري را پيگيري نمايند.

دادستان نظامي استان تهران در باره جبران خسارت اين سانحه گفت: جلساتي با شوراي عالي امنيت ملي و معاونت حقوقي رياست جمهوري داشتيم و بحث جبران خسارت ها را پيگيري كرديم و برابر تصميمات مقامات صالح، پرداخت خسارات و غرامات براساس نرخ بين المللي خواهد بود و به صورت يكسان در صورت تكميل مستندات حقوقي، ترجيحاً زودتر از زمان برگزاري دادگاه سانحه هوايي پرداخت خواهد شد.

وي افزود: براساس توافقنامه همكاري هاي قضايي مصوب 83 طي نيابتي كه به اوكراين داديم، از آن ها خواستيم كه اسناد بيمه اي هواپيما و برخي مستندات قانوني لازم را براي ما بفرستند و معاونت بين الملل قوه قضائيه اين موضوع را به طور مستمر از دولت دنبال مي كند.

صدور رأي نهايي پرونده سقوط هواپيماي اوكرايني با دادگاه نظامي تهران است

تركي با اشاره به اينكه اوكراين هنوز به نيابت مرجع قضايي پاسخ كامل نداده و اسناد و مستندات لازم را ارسال نكرده است، تصريح كرد: اين در حالي است كه در همين رابطه چند نيابت قضايي از اوكراين دريافت كرديم كه ضمن تاكيد بر صلاحيت انحصاري كشورمان در رسيدگي به ابعاد سانحه برابر مقررات بين المللي و داخلي، به جهت همكاري هاي حقوقي- قضايي در سه مرحله پاسخ هاي لازم به مقامات قضايي اوكراين داده شده است.

دادستان نظامي استان تهران با اشاره به اينكه به رغم پيچيدگي هاي فني و حقوقي پرونده، تسريع در رسيدگي و دقت و اتقان توامان مورد تاكيد رئيس قوه قضائيه، دادستان كل كشور و رئيس سازمان قضايي نيرو هاي مسلح است، گفت: تلاش مي كنيم ضمن حفظ استقلال قضايي با تعامل سازنده با همه مراجع مسئول، تحقيقات قضايي و استيفاي كامل حقوق بازماندگان سانحه را جدي و شفاف و با رعايت اصول دادرسي منصفانه دنبال و تكميل نماييم و در نهايت صدور رأي نهايي با دادگاه نظامي تهران است.

در اين نشست، تعدادي از خانواده ها و وكلاي آنان به طرح خواسته ها، ديدگاه ها و مطالب خود پرداختند و نمايندگان ستاد حقوق بشر قوه قضائيه، مركز امور مشاوران و وكلاي حقوقي قوه قضاييه و بنياد شهيد انقلاب اسلامي در اين نشست حضور داشتند.

منبع: فارس
منبع خبر:
شهرآرا آنلاین
   تاریخ: ۱۵:۰۳ - ۰۹/۰۴/۱۳۹۹   بازدید: ۴۴۶